HistoriaHistoria Gminy |
 |
|
Charakterystyczna dla tego obszaru jest
architektura drewniana. Licznie zachowane
budownictwo wiejskie - mieszkalne i gospodarcze -
tworzy elementy regionalnego pejzażu. Najtrwalsze
są budowle ceglane, jak na przykład kościoły św.
Mikołaja, św. Józefa i św. Piotra i Pawła w
Międzyrzecu Podlaskim. Krajobraz kultury regionu
wzbogacają liczne kapliczki rodem z XVIII i XIX w.
Miejsca pamięci narodowej - tablice i pomniki -
związane są z walką Polaków o wolność
i niepodległość. Martyrologię Żydów upamiętnia pomnik na kirkucie w Międzyrzecu; zachowało się
kilkaset macew wmurowanych w ogrodzenie cmentarza.
|
Mapa z 1831 roku. |
|
Tereny powstałe w wyniku reformy administracyjnej 1973 r. gminy Międzyrzec Podlaski położone są w obrębie ziemi międzyrzeckiej,
która na przestrzeni stuleci była terenem ścierania się różnych kulturi narodowości. Są to bardzo stare tereny osadnicze,
okolice Międzyrzeca były bowiem zamieszkiwane przez człowieka już w okresie neolitu. W północnej części gminy, w miejscowości Dołhołęka, zachowało się grodzisko wczesnośredniowieczne, a latopis z XIII w. mówi już o 10 wsiach leżących nad Krzną. Wieś Międzyrzec wzmiankowano w roku 1390 (Abraham Chamiec otrzymał ją od Władysława Jagiełły). Powstanie ośrodka wiąże się z falą kolonizacji mazowieckiej z przełomu XIV i XV w. Ważną postacią w dziejach regionu był Jan Nassutowicz, który zorganizował dobra międzyrzeckie, założył wiele wsi bojarskich, erygował nowy kościół, uzyskał w 1486 r. przywileje na targi i jarmarki. Do roku 1944 dobra międzyrzeckie były prywatną własnością magnatów,m.in. Sapiehów, Zbarackich, Tęczyńskich, Kiszków, Daniłowiczów, Opalińskich, Lubomirskich, Sieniawskich, Czartoryskich i Potockich. Przez miasto przebiegała droga handlowa łącząca Brześć z Łukowem. Istniała tu komora celna. Z 1558 r. pochodzi najstarsza notatka dotycząca rozwoju garncarstwa na Podlasiu, a w roku 1598 założono tu jedyną na pograniczu Litwy i Korony warzelnię soli. W 1636 r. powstał cech kowalski - jeden z najstarszych w regionie. Wielu nabywców znajdowało międzyrzeckie piwo, które wywożono do Lublina i Brześcia. Narodził się krajowy przemysł szczeciniarski. W XVIII w. Międzyrzec Podlaski był największym ośrodkiem miejskim na Podlasiu (miasto zamieszkiwało około 2 tys. osób). Nie omijały regionu klęski żywiołowe - pożary, powodzie, epidemie, głód i zniszczenia wojenne spowodowane najazdami kozaków Chmielnickiego (1648 r.), Szwedów (1655-57, 1706, 1708), wojsk moskiewskich (1660 i 1812), powstaniami narodowymi, I i II wojną światową. Po III rozbiorze Polski okolice Międzyrzeca dostały się pod panowanie Austrii, a po kongresie wiedeńskim w 1815 r. znalazły się w granicach Królestwa Polskiego. 29 sierpnia 1831 r. rozegrała się bitwa Powstania Listopadowego na polach wsi Manie, Rogoźnica i na przedpolu Międzyrzeca. Licznie zamieszkiwali Międzyrzec Żydzi - oni też zdominowali handel, który mógł się rozwijać między innymi dzięki wybudowanej w latach 1821-23 drodze bitej łączącej Warszawę i Brześć. W 1867 r. Międzyrzec uzyskał z tymi miastami także połączenie kolejowe. |
| powrót |
 |